Ciśnienie w oponach od A do Z – Ciekawostki, przydatne porady

1 gwiazdka2 gwiazdki3 gwiazdki4 gwiazdki5 gwiazdek (Głosów: 3, Średnia: 5,00 na 5)
Loading...
Prawidłowe ciśnienie w oponach
Prawidłowe ciśnienie w oponach

Być może nie każdy kierowca zdaje sobie sprawę, że prawidłowa wartość ciśnienia w oponach jego samochodu ma ogromny wpływ na bezpieczeństwo i komfort jazdy oraz tempo zużycia ogumienia. Warto dowiedzieć się więcej na ten temat, aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia awarii lub utraty panowania nad samochodem.

W statystykach podawanych przez policję możemy przeczytać, że co piąty wypadek spowodowany złym stanem technicznym pojazdu związany jest właśnie z układem kierowniczym i oponami. Bardzo często jazda na źle napompowanych oponach prowadzi do znacznego obniżenia ich osiągów, a nawet uszkodzenia. Stąd już krótka droga do wystąpienia zagrożenia na drodze.

Na szczęście w ciągu kilku ostatnich lat świadomość kierowców na temat ciśnienia w oponach zdecydowanie wzrosła. Zdają sobie oni na przykład sprawę, że nie tylko jazda na przysłowiowym „flaku” jest niebezpieczna, ale też zbyt mocno napompowane opony mogą znacznie utrudnić jazdę.

Warto jednak omówić kilka bardziej szczegółowych zagadnień, aby nikt nie miał wątpliwości jaki poziom ciśnienia utrzymywać w swoich oponach i jaki dokładnie wywiera ono wpływ na właściwości jezdne. Poniżej odpowiadam na najczęściej zadawane pytania związane z ciśnieniem w oponach.

 

Spis treści:

  1. Jednostki ciśnienia opon
  2. Kontrolna na desce rozdzielczej
  3. Bezpieczne ciśnienie w oponach
  4. Gdzie szukać mojego ciśnienia?
  5. Dlaczego ciśnienie w oponach spada?
  6. Czym mierzyć ciśnienie w kole?
  7. Kiedy i jak często dokonywać pomiaru?
  8. Ciśnienie w oponach letnich i zimowych
  9. Ciśnienie z przodu oraz tyłu auta
  10. Wady i zalety za niskiego ciśnienia
  11. Wady i zalety za wysokiego ciśnienia
  12. Popmowanie kół azotem
  13. Czujniki ciśnienia TPMS
  14. Ciśnienie opon po angielsku

 

Jakie są jednostki ciśnienia w oponach?

Wartości ciśnienia są podawane najczęściej w atmosferach, barach, PSI lub kilopaskalach (kPa). PSI – to funt na cal kwadratowy, jednostka używana z brytyjskim systemie miar. 1 psi = 0,0680459582401954 atm = 6 894,75729 Pa = 0,068947 bar.

Z kolei 1 bar to 100 kilopaskali lub 0,1 megapaskala. Jednostka określana mianem atmosfer (at) to 1,019 716 213 bar. I tutaj uwaga! W kontekście opon mówimy o tzw. atmosferze technicznej. Istnieje jeszcze atmosfera fizyczna (atm), która wynosi w przybliżeniu 0,98 bar.

Dla uproszczenia możemy przyjąć, że bar i atmosfera to to samo, drobne różnice w ich wartościach w przypadku ciśnienia opon nie mają żadnego znaczenia. kPa to kilo Paskale czyli jednostka równa tysiącom Paskali.

 

Kontrolka ciśnienia w oponach

kontrolka-cisnienia

W 2015 roku wszedł w życie przepis, który wymaga od producentów montażu urządzeń kontrolujących ciśnienie w oponach. Kontrolki informujące o problemach z ciśnieniem najczęściej są koloru czerwonego lub/i żółtego. Zależnie od marki, modelu i wyposażenia, kolor żółty może oznaczać, iż ciśnienie w danym kole jest za niskie dla prawidłowej eksploatacji jednak pozwala na kontynuowanie jazdy do najbliższej stacji benzynowej wyposażonej w kompresor.

Czerwony kolor najczęściej oznacza całkowity brak ciśnienia, który wymaga od nas bezzwłocznego zatrzymania i sprawdzenia ogumienia. Kontynuowanie jazdy może doprowadzić do utraty kontroli nad pojazdem a w konsekwencji wypadku. W mniej drastycznym przypadku dojdzie do całkowitego zniszczenia opony w wraz z felgą oraz uszkodzenia elementów zawieszenia. Szczegółowe informacje dotyczące funkcjonowania systemu TPMS w naszym pojeździe znajdziemy w jego instrukcji obsługi lub u dealera.

 

Jak dobrać prawidłowe ciśnienie opon?

Przyjęło się, że dla wszystkich opon obowiązuje uniwersalna wartość ciśnienia wynosząca 2,2 bara. Jest ona rzeczywiście bezpieczna i można ją zastosować w przypadku większości samochodów, ale jeśli chcemy być bardziej skrupulatni, to powinniśmy kierować się zaleceniami producenta auta.

 

Gdzie znajdę ciśnienie do mojego auta?

Zalecane wartości ciśnienia w oponach znajdziemy na tabliczce znamionowej, która może być umieszczona przy kole zapasowym w bagażniku, w okolicach wlewu paliwa, na słupku przy drzwiach kierowcy lub w schowku. Poza samochodem takie informacje uzyskamy od dealera lub sprzedawcy opon, wyczytamy w instrukcji obsługi pojazdu oraz znajdziemy w jednym z dostępnych online kalkulatorów ciśnień.

Na oponach znajduje się informacja o maksymalnym dopuszczalnym ciśnieniu (oznaczenie „max pressure” na jej boku), ale nie jest to wartość zalecana, tylko informacja o największej możliwej do wytrzymania przez konstrukcję opony.

Pamiętajmy, że nieco wyższe ciśnienie w oponach należy utrzymywać, gdy podróżujemy z kompletem pasażerów i bagażem (informacje te także znajdują się w instrukcji samochodu lub na wyżej wymienionych elementach). W pewnym stopniu wartość ciśnienia jest także zależna od temperatury otoczenia, ale o tym w dalszej części artykułu.

 

Dlaczego ciśnienie w oponach spada?

spadek-cisnienia-w-oponach

Przyczyny spadku ciśnienia w oponach są różne. Najczęściej dochodzi do niego w wyniku różnego rodzaju uszkodzeń, np. stopki opony (przestaje ona sztywno przylegać do felgi), wykrzywienia felgi (podobnie jak w przypadku stopki „zerwaniu” ulega połączenie opony z felgą), wentyla (warto je wymieniać podczas zmiany opon, to nie kosztuje wiele, a pozwoli uniknąć problemów w przyszłości), nieszczelnej łatki czy przez gwóźdź wbity w oponę.

W tym ostatnim przypadku warto pamiętać, że nie należy go wyciągać. Dopóki gwóźdź tkwi w oponie, powietrze uchodzi z niej bardzo powoli, co stwarza szansę dojechania do serwisu. Wyciągnięcie gwoździa doprowadzi do szybkiego ujścia powietrza i konieczności wymiany koła.

Ciśnienie w oponach spada też przy dużej zmianie temperatur. Ma to szczególne znacznie na początku sezonu zimowego lub wczesną wiosną, gdy te skoki są częste i nierzadko gwałtowne. Pamiętajmy, że przy spadku temperatury spada także ciśnienie w oponach. Opona napompowana w 20 st. C do 2 barów przy 0 st. C będzie miała ciśnienie 1,8 bara.

Warto mieć świadomość, że powolny spadek ciśnienia występuje też samoczynnie i nawet przy sprawnych kołach po kilku miesiącach jego wartość będzie niższa od początkowej. Co ciekawe, w 85% przypadków to właśnie naturalne uchodzenie powietrza z koła jest przyczyną zaniżonego poziomu ciśnienia.

 

Czym mierzyć ciśnienie opon?

Ciśnienie w oponach mierzymy za pomocą przyrządu zwanego manometrem. Można go na przykład kupić w marketach budowlanych. Koszt zaczyna się od kilkunastu złotych (jednak jakość takiego sprzętu często jest wątpliwa), a kończy na ponad 100. Ja osobiście używam elektronicznego miernika z podświetleniem.

Oczywiście są one także na wyposażeniu stacji benzynowych i serwisów wulkanizacyjnych/samochodowych. Warto pamiętać, aby ciśnienie mierzyć na zimnych kołach – co najmniej 30 minut po zakończeniu jazdy.

 

Elektroniczny miernik ciśnienia. Cena ok. 4$ na aliexpress
Elektroniczny miernik ciśnienia. Cena ok. 4$ na aliexpress

 

 

Jak często i kiedy dokonywać pomiaru?

Specjaliści z branży zalecają sprawdzanie ciśnienia raz w miesiącu i przed każdą dłuższą trasą. Ciśnienie w nagrzanej podczas jazdy oponie może być wyższe nawet o 20% w stosunku do rzeczywistego ciśnienia panującego w kole podczas spoczynku.

 

Jakie ciśnienie w oponach letnich i zimowych?

opony-letnie-i-zmowe

W tym punkcie odpowiemy sobie na pytanie: Jakie jest prawidłowe ciśnienie w ponach na zimę oraz lato? Wielu kierowców zastanawia się czy wartość ciśnienia na zimę i na lato powinna być inna. Zawsze trzeba przestrzegać parametrów podanych przez producenta samochodu, ale jednocześnie warto pamiętać o związku temperatury powietrza z ciśnieniem opon.

Jeśli wiemy, że zapowiadane są duże spadki temperatur to pompując koła warto podnieść poziom ciśnienia opon zimowych o 0,2 bara w porównaniu do wartości stosowanych przy temperaturach letnich. Oszczędzi to konieczności ponownego odwiedzenia stacji benzynowej czy serwisu w celu dopompowania kół.

Mam nadzieje, że po lekturze tego akaptu, określenia: „ciśnienie powietrza w oponach zimowych” czy „jakie powinno być ciśnienie w oponach letnich” nie kryją przed Tobą już większych tajemnic.

 

Ciśnienie opon z przodu oraz tyłu auta?

Generalnie zaleca się, aby ciśnienie miało taką samą wartość zarówno na przedniej, jak i tylnej osi. Dotyczy to w szczególności samochodów klasy miejskiej, średniej czy popularnych aut rodzinnych (czyli większości aut osobowych spotykanych na drogach).

Odmienne wartości stosowane są tylko w przypadku różnych rozmiarów opon na przedniej i tylnej osi. Zdarza się tak np. w niektórych samochodach sportowych, które z tyłu mają szersze opony niż z przodu. Po drogach jednak, póki co, nie porusza się wiele takich aut.

 

Wady i zalety niewłaściwego ciśnienia

Odpowiemy sobie za moment na pytania do czego prowadzi zbyt niskie ciśnienie opon oraz czym grozi jazda na podwyższonym ciśnieniu. Na początek warto przyjrzeć się zbyt niskiemu ciśnieniu w kołach. Wady takiego stanu rzeczy są dość oczywiste. Zaczynamy.

 

zuzycie-bieznika-zaleznie-od-cisnienia
Jak zużywa się bieżnik w zależności od ciśnienia?, fot. Jaco Superior Products

 

Ciśnienie zbyt niskie

Wady zbyt niskiego ciśnienia w oponach. Przede wszystkim uszkodzeniu ulega struktura wewnętrzna opony, zwiększają się opory toczenia (może to spowodować nawet 5% większe zużycie paliwa), skraca się żywotność bieżnika (nawet o 25%), zniekształcona powierzchnia kontaktu z podłożem może pogorszyć precyzję kierowania i stabilność podczas pokonywania zakrętów (zjawisko „pływania” opon).

Samochód na oponach z obniżonym ciśnieniem jest także bardziej narażony na zjawisko aquaplaningu (opona jest spłaszczona, więc woda musi pokonać dłuższą drogę nim zostanie odprowadzona na zewnątrz). Źle pracująca opona będzie się także przegrzewać, co może doprowadzić do jej wystrzału podczas jazdy z wyższą prędkością.

 

Obniżone ciśnienie w kołach ma także pewne zalety. Zmniejszenie jego wartości do 10% może poprawić komfort jazdy na bardzo dziurawej drodze. Znany jest także zabieg rodem z off-road’u – upuszczenie powietrza z koła zwiększa właściwości trakcyjne na luźnych nawierzchniach: między innymi błocie i śniegu.

 

Ciśnienie za wysokie

Opony z podwyższonym ciśnieniem są bardziej podatne na uszkodzenia w wyniku uderzenia w krawężnik lub wpadnięcia w dziurę. Z kolei podwyższone ciśnienie w oponach to mniejsza powierzchnia styku opony z drogą, co prowadzi do pogorszenia przyczepności.

Wady zbyt wysokiego ciśnienia w oponach. Zbyt wysoki poziom ciśnienia pogarsza też komfort jazdy (słabsze tłumienie nierówności, wyższy poziom hałasu), prowadzi do szybszego zużycia elementów zawieszenia (gorsza amortyzacja), a nawet awarii elektronicznych systemów w samochodzie.

 

Zalety podwyższonego ciśnienia opon. Czy podwyższone ciśnienie ma jakieś zalety? Jest ich niewiele, ale wymienić można większą stabilność podczas pokonywania zakrętów oraz mniejsze opory toczenia, które pozwalają spalać nawet 0,3 l mniej paliwa na 100 km.

 

Pompowanie kół azotem – Czy warto?

Kilka lat temu bardzo popularne stało się pompowanie kół azotem zamiast zwykłym sprężonym powietrzem. Rozwiązanie stosowane dotychczas w samochodach wyścigowych czy niektórych maszynach przemysłowych stało się dostępne dla każdego.

Azot to bezwonny i bezbarwny gaz, który jest głównym składnikiem powietrza (około 78%). Pompowanie kół azotem chroni felgi przed korozją. Azot nie reaguje z wodą, jak ma to miejsce w przypadku powietrza. W wyniku zmiany temperatur w oponie gromadzi się wilgoć, która z czasem przyczynia się do powstawania rdzy na felgach. W przypadku zastosowania azotu takiego ryzyka nie ma.

Nie ma jednak rozwiązań idealnych, dlatego pompowanie kół azotem również ma pewne wady. Koła także wymagają okresowego dopompowania, a takiej usługi nie znajdziemy w każdym serwisie wulkanizacyjnym, nie mówiąc już o stacjach benzynowych standardowo wyposażonych w kompresory. Koszt napompowania kół azotem to około 15-20 złotych.

Czy warto zastosować się na takie rozwiązanie? Nie w każdym przypadku. Na taki ruch powinny zdecydować się osoby, które jeżdżą bardzo dużo, np. taksówkarze. Pozwoli to zaoszczędzić czas na kontrolowaniu i regulowaniu poziomu powietrza oraz wydłuży żywotność opon. Pozostali kierowcy nie odczują korzyści płynących ze stosowania azotu do pompowania kół.

 

Czym są czujniki ciśnienia TPMS?

czujnik-tpms

Na koniec artykułu postanowiłem opisać rozwiązanie, które ułatwia utrzymanie prawidłowego poziomu ciśnienia w oponach. Mowa to o czujnikach ciśnienia TPMS (Tyre Pressure Monitoring System), które na terenie UE montowane są jako standardowe wyposażenie we wszystkich nowych samochodach wyprodukowanych po listopadzie 2012 roku (Stany Zjednoczone wprowadziły taki przepis już w 2003 roku). Gdy ciśnienie w oponach jest za niskie, na desce rozdzielczej zapala się kontrolka ostrzegawcza (taka jak na zdjęciu poniżej).

Systemy TPMS możemy podzielić na pośrednie i bezpośrednie. W pierwszym przypadku nie jest konieczny montaż w kołach czujników ciśnienia, ponieważ system wylicza wartości ciśnienia na podstawie sygnałów elektrycznych otrzymywanych od systemów ABS i ESP. Działanie systemu pośredniego polega na mierzeniu obrotów kół. Koło z zaniżonym ciśnieniem ma mniejszy promień, więc kręci się szybciej od pozostałych. Wykrywają to czujniki systemu ABS. Do zapewnienia działania systemu konieczne jest jedynie zainstalowanie odpowiedniego oprogramowania. Wadą systemu pośredniego jest brak dokładnego pomiaru poziomu ciśnienia, możliwe jest jedynie wykrycie jego spadku.

W systemie bezpośrednim po wewnętrznej stronie felgi każdego koła montuje się czujnik. Następnie wysyła on sygnały drogą radiową do komputera pokładowego. Pozyskanie w taki sposób informacje są bardzo dokładne. Co ciekawe, czujniki w systemie bezpośrednim dzielą się na zewnętrzne i wewnętrzne. Pierwsze z nich umieszczane są na zaworze, co nie utrudnia wymiany opon, a samo przeprogramowanie czy skalibrowanie czujnika jest bardzo proste. Czujniki wewnętrzne montuje się wewnątrz opony lub zamiast zaworu macierzystego. Wymaga to fachowej instalacji i odpowiedniego serwisowania. W systemie wewnętrznym pomiar może zostać także zakłócony przez oponę lub felgę.

Ze stosowania systemu TPMS płynie szereg korzyści. Do najważniejszych możemy zaliczyć wzrost bezpieczeństwa, mniejsze zużycie paliwa czy dłuższą żywotność opon. Do wad tego rozwiązania możemy zaliczyć jedynie konieczność poniesienia kosztów, gdy konieczny będzie serwis czujników oraz ryzyko, że nieobeznany wulkanizator uszkodzi je podczas wymiany opon (takie sytuacje nie powinny się zdarzać, ale praktyka niestety nie zawsze idzie w parze z teorią, dlatego zawsze wybierajmy zaufane serwisy cieszące się dobrą opinią).

 

Ciśnienie w oponach po angielsku

W języku angielskim ciśnienie w oponach oznacza określenie „tire pressure” i taki właśnie napis widnieje na bocznej części każdej opony, wskazując jednocześnie maksymalne wartości dopuszczalnego cisnienia. Czasami zamiennie wystpuje określenie „max pressure”. Nie mylić z „max load”, które oznacza maksymalną nośność opony.


2 komentarzy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *