Data modyfikacji:

Aquaplaning. Co to jest? Definicja. Jak zapobiec aquaplaningowi?

Autor: Łukasz Wulkanista
Słowo „aquaplaning” pojawia się w wielu recenzjach opon i komentarzach użytkowników forów motoryzacyjnych. Wszyscy kierowcy wiedzą, że aquaplaning to coś negatywnego, czego należy za wszelką cenę unikać – nie każdy jednak dokładnie wie, co kryje się pod tą nieco enigmatyczną nazwą. Czym zatem jest w istocie zjawisko aquaplaningu i co warto o nim wiedzieć? Zaczniemy od definicji aquaplaningu.

Aquaplaning – co to jest?

Aquaplaning (hydroplaning; akwaplanacja) to mówiąc najprościej utrata przyczepności na mokrej nawierzchni. Jest to bardzo niebezpieczne zjawisko, gdyż pozbawione bezpośredniego kontaktu z nawierzchnią koła sprawiają, że auto nie reaguje na manewry układu kierowniczego, hamulców i pedału gazu. Jak łatwo się domyślić efektem jest utrata panowania nad samochodem, co skończyć się może obróceniem auta na szosie lub wypadnięciem z trasy. Jest to więc bardzo niebezpieczna sytuacja – warto wiedzieć wiec jakie są przyczyny powstawania zjawiska aquaplningu i przyswoić zasady pozwalające go unikać.
Co to jest aquaplaning? Definicja. fot. Auto Buzz

Jakie są przyczyny zjawiska akwaplanacji?

Dobra przyczepność w czasie jazdy zależna jest w głównej mierze od zachowania kontaktu bieżnika opony z nawierzchnią drogi. Do utraty przyczepności dojść może w sytuacji, gdy bieżnik nie jest w stanie odprowadzić szybko wody spod czoła opony. Może do tego dojść np. w sytuacji gdy pojazd porusza się w bardzo ulewnym deszczu i na drodze zbiera się duża warstwa wody. Jeżeli ciecz nie jest skutecznie odprowadzana, opona „pcha” ją przed sobą powodując powstanie klina wodnego.

Dlaczego jednak zwykła woda może doprowadzić do tak niebezpiecznego zjawiska jakim jest aquaplaning? Niestety fizyki nie da się oszukać. Nacisk ogumienia na tworzący się klin wodny powoduje podnoszenie się ciśnienia hydrodynamicznego płynu. Gdy osiągnie ono odpowiednią wartość, opona nie jest w stanie odepchnąć wody. Ta dostaje się pod powierzchnię styku bieżnika z nawierzchnią, powodując zerwanie przyczepności.

Opona zaczyna „unosić się” na warstwie cieczy, tracąc kontakt z drogą, co bezpośrednio kończy się utratą panowania nad autem. Kierowca traci możliwość efektywnego sterowania pojazdem i korekty toru jazdy. Nietrudno domyślić się, jakie skutki może pociągnąć za sobą taka sytuacja – w najczarniejszym scenariuszu może dojść nawet do kolizji z innym pojazdem lub zakończenia podróży na przydrożnym drzewie lub w rowie.

Wpływ prędkości na aquaplaning, fot. Uniroyal Jest kilka czynników, które mogą przyczynić się do wystąpienia zjawiska aquaplaningu. Utracie przyczepności na mokrej drodze mogą sprzyjać:
  • Zbyt duża prędkość – niedostosowanie szybkości jazdy do warunków na drodze to jeden z najważniejszych powodów poślizgów w czasie jazdy.
  • Rodzaj opon – rozmiar ogumienia i typ bieżnika mogą zmniejszać lub zwiększać ryzyko akwaplanacji.
  • Stan opon – zużyty bieżnik ma mniejszą głębokość, zmniejszając powierzchnię rowków odprowadzających wodę.
  • Nieprawidłowe ciśnienie w oponach – niedostatecznie lub zbyt mocno napompowane koła również mogą mieć znaczenie w trakcie jazdy po mokrej nawierzchni.
  • Głębokość i skład wody – im większa tafla wody na drodze, tym większe niebezpieczeństwo wystąpienie hydroplaningu. Ryzyko zwiększyć mogą rozlane smary, rozpuszczone zanieczyszczenia i sól drogowa. Znaczenie ma także temperatura powietrza.
  • Ciężar samochodu – lżejsze auta są bardziej narażone na poślizg na mokrej drodze.
  • Stan i rodzaj nawierzchni – zużyty asfalt, poprzeczne koleiny czy niecki, w których zbiera się woda mogą zwiększać ryzyko wpadnięcia w poślizg.

Rodzaj opon a aquaplaning

Aquaplaning. Wpływ głębokości bieżnika na powierzchnię styku opony z drogą

Co robić gdy wpadniemy w poślizg?

O tym, że opony straciły przyczepność na mokrej nawierzchni świadczy zwykle zarzucanie tyłem auta i nagłe zmniejszenie oporów na kole kierownicy. Najważniejsze w takiej sytuacji jest zachowanie spokoju i nie wpadanie w panikę. Największymi wrogami w sytuacji utraty przyczepności są dezorientacja i gwałtowne reakcje.

Jeżeli kierowca wyczuje zerwanie przyczepności powinien ograniczyć do minimum ruchy kołem kierownicy i nie hamować gwałtownie. W odzyskaniu kontaktu opony z nawierzchnią pomoże zdjęcie nogi z gazu – auto powinno zwolnić spokojnie, co spowoduje, że ciśnienie hydrodynamiczne wody pod kołem zmaleje i opona przestanie unosić się na poduszce z cieczy. Może zdarzyć się jednak, że hamowanie będzie konieczne – jeżeli auto pozbawione jest systemu ABS zaleca się wytracać prędkość pulsacyjnie.

Absolutnie nie należy w takiej sytuacji zwiększać prędkości. Należy pamiętać, że statystyki jasno pokazują, że w większości przypadków wypadniecie z drogi czy kolizja nie były wynikiem samego poślizgu, ale gwałtownej reakcji kierowcy i paniki, które nie pozwoliły wyjść z tej sytuacji bez szkód.

Zapobieganie aquplaningowi

Zerwanie przyczepności na mokrej drodze może mieć przykre konsekwencje i warto za wszelką cenę nie dopuszczać do takich sytuacji. Oczywiście nie na wszystkie czynniki mamy wpływ, ale pamiętając o kilku zasadach jesteśmy w stanie bardzo mocno zminimalizować ryzyko wystąpienia aquaplaningu. Do najważniejszych należą:

  • Korzystanie z dobrej jakości opon o konstrukcji pozwalającej efektywnie odprowadzać wodę.
  • Dbałość o stan techniczny ogumienia – nawet najdroższe opony nie zapewnią bezpieczeństwa, jeśli są „łyse”.
  • Dostosowanie prędkości do warunków atmosferycznych i stanu nawierzchni.
  • Dbałość o stan techniczny auta – głównie elementów zawieszenia i układu kierowniczego.
Warto także znaleźć miejsce, w którym organizowane są szkolenia bezpiecznej jazdy. Niektóre szkoły jazdy posiadają tory pozwalające symulować poślizg, dzięki czemu kierowca w kontrolowanych warunkach może nauczyć się prawidłowej reakcji w sytuacji zerwania przyczepności. To zaś może pomóc uniknąć stresu, kosztownych napraw lub poważnej kolizji na drodze. Zobacz również inne nasze poradniki:

1 komentarz
  1. AUTO-HOL | 13.04.2018 14:34
    Bardzo dobry artykuł, naprawdę dobra robota!
felga

Jaki lakier do felg aluminiowych wybrać?

2022-05-26
Felgi aluminiowe niewątpliwie dodają samochodowi uroku, ale mają jedną wadę – są stosunkowo delikatne. Łatwo je porysować lub zadrapać o krawężnik. Na szczęście renowacja felg aluminiowych nie jest trudna. Jakim lakierem pomalować felgi aluminiowe, by wyglądały jak nowe? Sprawdź, jaki lakier do felg aluminiowych sprawdzi się najlepiej w konkretnych sytuacjach.
opona zimowa

Opony z kolcami. Kiedy w Polsce można je stosować? 

2022-05-25
Polska jest krajem, który każdego roku w okresie zimowym spotyka się z opadami śniegu i silnym mrozem. Chociaż ciężka zimowa pogoda nie utrzymuje się tak długo jak parę lat temu, wciąż są dni, kiedy zbity śnieg pokryty warstwą lodu zalega na jezdni. Jeśli mieszkamy w południowej Polsce, lub regionach górskich, czy możemy jeździć na oponach z kolcami i co warto o nich wiedzieć?
felga

Na czym polega regeneracja felg i czy się opłaca?

2022-05-24
Felgi samochodowe to nie tylko dekoracja. Zarysowania, otarcia, złamania mogą nastąpić zarówno podczas jazdy, jak i parkowania. Nawet przy najbardziej ostrożnym poruszaniu się samochodem po pewnym czasie wszelkie elementy ulegają wyeksploatowaniu. Może to wpłynąć na bezpieczeństwo jazdy. W takim momencie wiele osób zaczyna interesować się regeneracją felg. Na czym ona polega, ile kosztuje i czy się opłaca – odpowiedzi na te pytania znajdują się w tekście. 
opona

Jak czytać oznaczenia felg?

2022-05-22
Felgi to ważny element samochodu, który wyróżnia się wyjątkowo szczegółową specyfikacją oraz dokładnymi oznaczeniami. Wspomniane oznaczenia felg są umieszczone w jednym miejscu, jednak wiele osób nie wie, jak do niego dotrzeć oraz w jaki sposób prawidłowo odczytać umieszczone tam informacje.
opona

Dębica Navigator 3 vs Navigator 2

2022-05-21
Opony wielosezonowe stają się coraz bardziej popularne. Bieżnik opon wielosezonowych często jest asymetryczny. Zawiera w sobie elementy opon letnich, takie jak szerokie rowki odprowadzające, gładką strukturę bieżnika, która zapewnia lepszą przyczepność, ale też liczne nacięcia, jak na oponach zimowych, które poprawiają parametry jazdy nawet w zimowych warunkach. Przed nami zestawienie dwóch modeli producenta Dębica: Navigator 2 oraz jego nowsza, udoskonalona wersja – Navigator 3. Jakie są różnice między tymi modelami?
felga

Jak wykonać malowanie felg? Czy warto?

2022-05-19
Wiele osób, aby poprawić wygląd swojego samochodu, decyduje się na renowacje jego wybranych elementów. Popularnym sposobem na polepszenie wyglądu samochodu jest renowacja felg. Takie odnowienie felg samochodowych zazwyczaj wiąże się z ich malowaniem.